دوشنبه ۱۳۹۶/۵/۳۰
آخرین به روزرسانی : ۱۳۹۶/۰۵/۲۹
خبرنامه
کانال دکتر هلاکویی
به کانال دکتر فرهنگ هلاکویی و انتشارات باهدف وارد شوید و هر روز مطالب خواندنی ما را دنبال کنید.
برنامه امروز
برنامه صبحی دیگر
برنامه صبحی دیگر
برنامه صبحی دیگر
کانال مدیریت رفتار
بنا به درخواست شما هموطنان عزیز کانال تلگرامی مدیریت خشم،ترس،افسردگی،استرس دکتر هلاکویی راه اندازی شد.
انتشارات باهدف
انتشارات باهدف
معرفی انتشارات
معرفی مجموعه کتابهای انتشارات باهدف در برنامه صبحی دیگر از شبکه آموزش(کانال 7 صدا و سیما)- 18 بهمن 1394

به فكر سوزش سر دل باشيد

سوزش سر دل يك علامت جديد و اذيت‌كننده در اين ماه است. اين وضعيت احساس سوزشي است كه در قفسه سينه به دليل رفلاكس اسيد‌هاي معده و برگشت آنها به مري ايجاد مي‌شود. در اين دوران هورمون‌ها باعث مي‌شوند دريچه‌اي كه در بالاي معده قرار دارد باز شده و درنتيجه اسيدها به مري بازگردند. سوزش دل زماني بدتر مي‌شود كه دراز بكشيد. براي جلوگيري از اين حالت بهتر است از غذاهاي پرادويه و چرب پرهيز كنيد و وعده‌هاي غذايي كوچك اما مكرر داشته باشيد. مي‌توانيد شب‌ها قبل از خواب يك ليوان شير بخوريد، چون سوزش سر دل را كاهش مي‌دهد. از پزشك متخصص بخواهيد آنتي‌اسيدهايي كه در دوران بارداري مي‌توانيد استفاده كنيد، براي‌تان تجويز كند.

در ماه چهارم بارداری چه می گذرد؟

تبريك مي‌گوييم شما وارد سه ماهه دوم بارداري شده‌ايد. به ماه آرام بارداري خوش آمديد! يك‌سوم ابتداي بارداري يكي از پراسترس‌ترين زمان‌هايي است كه هر مادري ممكن است با آن مواجه شود و شما با رسيدن به ماه چهارم، اين دوره پراسترس و ناآرام را پشت سر گذاشته‌ايد.

مهم‌ترين تجربه‌اي كه قرار است در اين سه ماه لذتش را ببريد، حركات جنين است. بالاخره در اين ماه با حس كردن حركت جنين در رحم‌تان به شما ثابت مي‌شود كه بارداريد. حالا وقت آن است كه نفس راحتي بكشيد، هر روز با فرزندتان حرف بزنيد و با آرام كردن محيط خانه، به او هم آرامش دهيد. نگران نباشيد، كارتان در اين ماه سخت نيست؛ با توضيحاتي كه در ادامه مي‌دهيم مي‌فهميد كه شما و فرزندتان در اين ماه به چه مراقب‌هايي نياز داريد.

 

 
 
تغييرات بدني‌

در اين ماه بدون شك به اين نتيجه خواهيد رسيد كه ديگر لباس‌هاي‌تان اندازه‌تان نمي‌شود. تا هفته 16 خط كمر شما كم‌كم ناپديد مي‌شود و تا هفته 17 بالاي رحم شما بين استخوان شرمگاهي و ناف قرار مي‌گيرد، بنابراين سعي نكنيد با لباس‌هاي تنگ به خودتان فشار بياوريد. حالا كه حال‌تان بهتر است سري به فروشگاه‌هاي لباس بارداري بزنيد و يكسري لباس گشاد بخريد. • اين ماه هيجان‌انگيز است زيرا براي اولين بار مي‌توانيد تكان‌هاي جنين را احساس كنيد. انگار پروانه‌اي در معده شما حركت مي‌كند. باور كنيد يا نه كودك شما تا هفته شانزدهم فرم كلي خود را پيدا كرده است.

• در اين ماه، رحم كم‌كم وارد شكم مي‌شود و درنتيجه تكرر ادرار كاهش پيدا مي‌كند.

• قلب شما در حال حاضر 20 درصد بيشتر از حد معمول خون پمپاژ مي‌كند چون جنين براي رشدش به اكسيژن نياز دارد.

• علائمي كه در اين ماه در شما بروز مي‌كند ممكن است شبيه ماه قبل بوده و شامل موارد زير باشد: خستگي، يبوست، سوزش معده، نفخ، خونريزي بيني، خونريزي لثه، افزايش اشتها، تورم مچ پا، رگ‌هاي واريسي، ترشحات سفيد واژن و تنگي نفس.

• در اين ماه ممكن است به‌طور متوسط هفته‌اي 453 گرم وزن اضافه كند. در طول اين سه ماه بايد هر روز 300 كالري بيشتر مصرف كنيد. يك ليوان كورن فلكس با شير و موز حدود 300 كالري است ولي اگر گرسنه‌ايد بهتر است خودتان را محدود نكنيد.

• سردردهاي گاه و بي‌گاه نيز آزاردهنده است. به دليل قطع مصرف مسكن‌ها در اين دوره بهتر است با كمپرس آب سرد در ناحيه پيشاني و گردن، دردها را كاهش دهيد.

پوشاکی که نباید زنان باردار بپوشند

 


از ماه سوم یا چهارم بارداری کم‌کم رحم بزرگ می‌شود و شکم خانم باردار جلو می‌آید. از این زمان به بعد است که باید برای دوران بارداری خرید کند و لباس‌های مخصوص بپوشد.

 

اینکه چه بخرید و از چه مارکی و چند تا بخرید، به بودجه شما بستگی دارد. می‌توانید کمی بیشتر، اما یک‌بار هزینه کنید و لباس‌هایی بخرید که اندازه آنها قابل‌تنظیم و با بالا رفتن سن بارداری، مدل آنها قابل‌تغییر باشد. به هر حال، پوشیدن لباس‌های قبل از بارداری، بعد از ماه چهارم به سلامت شما و جنینتان آسیب می‌رساند.

 

لباس‌ تنگ و چسبان

از ماه چهارم بارداری، لباس باید راحت و گشاد باشد. لباسی که می‌پوشید نباید به شکم و پاها بچسبد، وزن آن باید روی شانه‌ها باشد و به واسطه کمربند یا کش، این وزن روی شکم نیفتاده باشد.

همچنین خانم باردار باید بتواند به راحتی لباس را بپوشد و دربیاورد و وقتی لباس را به تن دارد، راحت بنشیند و بلند شود و موقع راه رفتن دست و پا گیر نباشد. 

پوشیدن شلوارهای تنگ، مخصوصا در ناحیه فاق، اصلا توصیه نمی‌شود، چون خانم‌ها در دوران بارداری بیش از هر زمان دیگری به‌دلیل تغییرات هورمونی مستعد ابتلا به عفونت ادراری هستند. توصیه اصلی این است که خانم‌های باردار، شلواری از جنس کتان یا نخ به پا کنند و از پوشیدن ساپورت که باعث افزایش تعریق می‌شود، خودداری کنند.

 

این موضوع در مورد لباس زیر هم صادق است. لباس زیر نباید آنقدر تنگ باشد که شکم را به دو قسمت تقسیم کند. بهتر است خانم‌های باردار لباس زیر نخی مخصوص بارداری انتخاب کنند، یا اگر لباس زیر معمولی می‌خرند، سایز خیلی بزرگ بپوشند تا کاملا راحت باشند و فشاری به شکم وارد نشود.

 
هم پوشیدن کفش‌های بدون پاشنه و هم پاشنه بلند، در دوران بارداری ممنوع است.
 
 
 
بهترین کفش برای ایندوران، کفش لژدار سه سانتی است

 

در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی اندازه سینه‌ها نیز بزرگ می‌شود و خانم باردار باید با توجه به این مساله اندازه سینه‌بند خود را تغییر دهد.

 

کفش بدون پاشنه، یا پاشنه‌بلند

هم پوشیدن کفش‌های بدون پاشنه و هم پاشنه بلند، در دوران بارداری ممنوع است. بهترین کفش برای این دوران، کفش لژدار سه سانتی است. فراموش نکنید در دوران بارداری، پاها و کمر حساس‌تر از قبل و قوزک پا ضعیف‌تر است و وزن جنین می‌تواند به راحتی تعادل خانم باردار را به هم بزند.

انتخاب کفش‌های بدون پاشنه و تخت یا کفش‌های با پاشنه بیش از چهار سانت، می‌تواند باعث درد کمر، انقباض عضلات پا و درد زانو شود.

کفشی که انتخاب می‌کنید، اگر پاشنه‌دار است، باید سه سانتی و پاشنه آن پهن باشد.

 

کفش‌ بنددار

برای ماه‌های آخر باید کفشی انتخاب شود که به خم شدن و بند بستن نیاز نداشته باشد، اما اگر لازم بود، خانم باردار نباید به سمت جلو خم شود یا نباید با تکیه به دیوار بند کفشش را ببندد. بهترین کار این است که روی یک صندلی بنشیند و پایش را روی ران پای مقابل قرار دهد و بند کفشش را محکم کند. برای پوشیدن جوراب نیز همین روش توصیه می‌شود.

 

در ماه‌های آخر بارداری مرکز ثقل بدن نیز به سمت جلو خم می‌شود و برای حفظ تعادل معمولا خانم‌های باردار شانه‌ها را عقب می‌دهند، اما این حالت باعث کمردرد می‌شود. انجام هر نوع حرکتی که دامنه حرکت مفاصل در آن بالا باشد، مثل پوشیدن لباس‌های تنگ که لازم است برای این کار دست‌ها خیلی عقب یا بالا برود، توصیه نمی‌شود.

 

کلا لباس و کفش بارداری باید سبک و راحت باشد و در تابستان و زمستان برحسب گرمی و سردی بدن مادر انتخاب شود. البته معمولا خانم‌های باردار ناگهان حس گرما یا گرگرفتگی پیدا می‌کنند و حرارت بدنشان بالاست و نیازی به پوشیدن لباس‌های خیلی گرم ندارند.

 

 

نپوشیدنی‌های بارداری و سه نکته پوستی

1- به دلیل تجمع آب در بدن در دوران بارداری، بیشتر خانم‌های باردار دچار ورم‌ پاها می‌شوند و پوشیدن کفش‌هایی که قبل از بارداری مناسب بود، ممکن است اواخر بارداری به‌دلیل تنگی کفش، زمینه فرو رفتن ناخن در گوشت را افزایش دهد. برای پیشگیری از این مشکل، کفش راحت بپوشید.

 

2- در دوران بارداری چین زیرپستان، زیربغل و کشاله ران مستعد عفونت‌های قارچی است. برای پیشگیری باید چین‌ها را خشک نگه‌داشت. از آنجا که فعالیت غدد عرق نیز در بارداری افزایش می‌یابد، خانم باردار باید لباس‌هایی از جنس الیاف نخی و پنبه‌ای بپوشد و از پوشیدن لباس‌هایی پلاستیکی خودداری کند تا از حساسیت و بروز درماتیت‌های متعاقب آن پیشگیری شود.

 

3- به دلیل تغییرات هورمونی در دوران بارداری، ناحیه ساق پا خشک می‌شود بنابراین خانم باردار باید پوستش را مرتب مرطوب و به جای استفاده از صابون‌ها، از پن‌های خنثی استفاده کند و از پوشیدن جوراب، چکمه یا لباس‌هایی با الیاف پشمی که خارش را افزایش می‌دهد، خودداری کند.

پیراهن مخصوص بارداری یا بلوزهای مخصوص که زیر سینه پیلی دارند و جنسشان هم نخی و لطیف است، برای یک خانم باردار بهترین هستند

 

  

«معمولا لباس‌های بارداری، گشاد و راحت هستند و جنس لطیفی دارند، اما گویا مادران جوان امروز، تمایلی به پوشیدن این لباس‌ها ندارند.

تعجب می‌کنم وقتی می‌بینم خانم بارداری که برای معاینه‌‌ آمده است، بیش از 10 دقیقه وقت صرف می‌کند تا با فشار و زحمت، شلوار جین تنگی که پوشیده، از پایش خارج کند. بیشتر آنها هم می‌گویند اصلا در این لباس‌ها راحت نیستند و اذیت می‌شوند، اما از پوشیدن لباس‌های گشاد بدشان می‌آید، اما به همه خانم‌های باردار توصیه می‌کنم به هیچ‌وجه شلوار جین نپوشند، چون ضخامتی که این شلوار دارد و مدل آن که چسبان است، مانع تبخیر رطوبت بدن می‌شود و خود این لباس عامل ایجاد عفونت است.

 

لباس خانم باردار باید به او آرامش بدهد چون هر چقدر اعصاب مادر راحت‌تر باشد، رشد و سلامت جنینی که در شکم دارد، بهتر خواهدبود.

حتما تجربه کرده‌اید روزی که یک لباس نامناسب و ناراحت به تن دارید یا کفش نامناسبی پوشیده‌اید، چقدر بیشتر از روزهای دیگر خسته و دچار تنش می‌شوید. این تنش برای افراد معمولی هم مضر است، اما برای خانم باردار، زیان آن بیشتر خواهد بود. اگر از پوشیدن شلوار جین خوشتان می‌آید، حداقل شلوارهای مخصوص بارداری را که طرح پارچه‌شان جین‌مانند است، انتخاب کنید. این شلوار نباید ضخیم باشد و مانع حرکت بدنتان شود.

 

پیراهن مخصوص بارداری یا بلوزهای مخصوص که زیر سینه پیلی دارند و جنسشان هم نخی و لطیف است، برای یک خانم باردار بهترین هستند.

سعی کنید رنگ لباسی که می‌پوشید، روشن و ملایم باشد تا به شما آرامش بدهد. رنگ‌های آبی و سفید به‌خصوص در فصل گرما، بهترین انتخاب هستند.

 

در جنس لباس دقت کنید، چون پوست خانم باردار حساس و خشک می‌شود و الیاف مصنوعی مخصوصا اگر لباس تنگ باشد و به پوست بچسبد، باعث آسیب می‌شود. این لباس‌ها از نظر بهداشتی هم مشکل‌ساز هستند، چون جلوی تبخیر عرق را می‌‌گیرند و زمینه را برای ابتلا به عفونت قارچی مساعد می‌کنند.

 

هرچند پوشیدن یک لباس نامناسب تاثیر مستقیمی روی سلامت و رشد جنین ندارد، اما لباس تنگ احساس آرامش را از مادر می‌گیرد و این ناآرامی روی جنینش تاثیر خواهد داشت. فشار لباس روی شکم باعث افزایش دمای بدن و عرق کردن زیاد هم می‌شود که به این طریق آب بدن از دست می‌رود. همزمانی این موضوع با فصل گرم و نیاز بیشتر بدن به آب برای سلامت مادر مضر است.

 

توصیه دیگر به خانم‌های باردار، پوشیدن کفش مناسب است. از آنجا که مرکز ثقل بدن خانم در ماه‌های آخر بارداری به هم می‌خورد و نمی‌تواند مانند قبل تعادل خود را حفظ کند، احتمال پیچ‌خوردن پا و زمین‌خوردن او بیشتر می‌شود. بهتر است کفش چرمی و با پاشنه‌ای سه سانتی‌متری باشد. کفش پاشنه‌ بلند، به کمر فشار می‌آورد و از نظر ایمنی خطرناک است.»

تغذیه و رژیم غذایی در سه ماه دوم بارداری

▪ شاید اولین گله خانم ها در سه ماهه دوم بارداری مشکل یبوست آنها باشد. چه طور باید با این مساله کنار آمد؟

ـ بله؛ مشکل یبوست از جمله ناراحتی هایی است که هر چه به انتهای بارداری نزدیک تر می شویم شایع تر می شود و حتی می تواند به همورویید (بواسیر) هم بینجامد. از این رو، من همیشه به خانم های باردار توصیه می کنم سبزیجات بیشتری مصرف کنند اما شاید کمتر فردی باشد که به این موضوع دقت کند. وقتی می گوییم مصرف سبزیجات را بالا ببرید باید در کنار آن مصرف آب را هم افزایش داد؛ یعنی مصرف سبزیجات بدون مایعات کافی، یبوست را تشدید خواهد کرد. یکی از عوامل اصلی بروز یبوست در بارداری، بزرگ شدن رحم و فشار آوردن روی روده و کند کردن حرکات آن و ترشح هورمون پروژسترون است که حرکات روده را کم کرده و سبب بروز یبوست می شود. مصرف سبزیجات و مایعات در کنار هم و خیساندن آلو و انجیر در آب و مصرف روزانه آن می تواند از این مشکل پیشگیری کند. 

▪ برخی خانم های باردار نیز از سوزش قلب شاکی اند. این مساله ربطی به بارداری دارد؟

ـ بله؛ بسیاری از خانم های باردار احساس می کنند قلب درد دارند اما واقعیت این است که با نزدیک شدن به انتهای بارداری چون حجم رحم بزرگ تر می شود، رحم به معده و محتویات شکم فشار آورده و مشکل ریفلاکس یا برگشت غذا از معده به مری را خواهیم داشت؛ یعنی اسید معده ترشح شده و بعد به مری برگشته و انتهای مری احساس سوزش پیدا می کند که گاهی با درد و سوزش قلب اشتباه گرفته می شود. برای پیشگیری از این موضوع توصیه می کنم حتی الامکان از مصرف غذاهای پرادویه، کافئین دار مانند نسکافه و قهوه و غذاهای پرچرب و سرخ شده پرهیز کنند. نکته دیگر اینکه باور اشتباهی بین مردم وجود دارد که خانم باردار باید به اندازه دو نفر غذا بخورد که این خود مشکل ریفلاکس را تشدید می کند. توصیه می شود خانم باردار برحسب نیاز غذا خورده و توجه داشته باشد که اضافه وزن دوران بارداری می تواند چه در زایمان و چه بعد از آن مشکل ساز باشد. خانم هایی که اضافه وزن زیاد پیدا می کنند به دیابت دوران بارداری مبتلا می شوند و به ویژه از ماه ۵ به بعد قند خون شان بالا می رود. علت آن هم افزایش نیاز به هورمون انسولین برای ساخت بافت های جنین است. از آنجا که ۷ درصد از خانم ها نمی توانند این مازاد نیاز انسولین را بسازند و در نتیجه انسولین کافی نبوده و قند مادر بالا رفته و معمولا نوزادان این مادران بیش از ۴ کیلو وزن خواهند داشت. 

▪ کم خونی هم از دیگر مشکلات شایع در دوران بارداری است. با این مشکل چه باید کرد؟

ـ حتما دیده اید که خیلی از خانم های باردار می گویند مصرف جگر در بارداری به دلیل آهن بالایی که دارد خوب است. اگرچه جگر میزان آهن بالایی دارد اما نباید فراموش کرد که جگر همان کبد و منبع سمیت زدایی در بدن است و مواد آلوده را در خون ذخیره می کند. به همین دلیل مصرف جگر به ویژه در خانم های باردار، به هیچ عنوان توصیه نمی شود چون منبع آلودگی، تجمع هورمون و داروی تزریق شده به دام است و می تواند برای جنین بسیار مشکل ساز باشد. به جای جگر می توان از دیگر منابع آهن مانند گوشت قرمز و انواع آجیل استفاده کرد. 

▪ آیا مصرف مکمل های مولتی ویتامین هم در سه ماهه دوم لازم است؟

ـ مصرف مکمل مولتی ویتامین تنها به برخی از افراد توصیه می شود؛ برای مثال، افرادی که سوءتغذیه دارند یا خانم هایی هستند که چند قلو دارند یا معتاد هستند یا خانم هایی که سابقه تولد نوزاد کم وزن دارند، به شان مصرف مکمل مولتی ویتامین توصیه می شود اما برای سایرین، مصرف اسید فولیک از سه ماه قبل از بارداری تا پایان ماه چهارم و مصرف مکمل آهن از ماه چهارم تا سه ماه بعد از زایمان توصیه می شود. 

▪ دلیل گرفتگی های مکرر ساق پا در حاملگی چیست؟

ـ گرفتگی ساق پا معمولا در شب ایجاد می شود و دلیل آن کمبود منیزیم است. توصیه می کنم برای پیشگیری از کمبود این ماده مغذی در بدن، مصرف سبزیجات برگ سبز تیره مانند کاهو، اسفناج و جعفری را افزایش دهید. 

 

▪ از ورم دوران بارداری هم می شود پیشگیری کرد؟

ـ ببینید؛ ورم از ماه پنجم به بعد ایجاد می شود اما اگر ناگهانی باشد و گوده گذار باشد (یعنی وقتی قسمتی را فشار می دهید، جای ورم چند ثانیه ای گود می ماند)، مشکل ساز خواهد بود و حتما اگر همراه با فشار خون و دفع پروتئین از ادرار است، می تواند نشانه مسمومیت دوران بارداری باشد و باید به پزشک مراجعه کرد. در حالت عادی محدود کردن مصرف نمک می تواند از ورم پیشگیری کند اما باید توجه کرد که مصرف نمک به زیر ۳ گرم در روز نرسد زیرا مصرف یک قاشق چای خوری نمک به دلیل داشتن سدیم برای رشد جنین لازم بوده و اگر نباشد مشکل ساز خواهد بود. 

▪ در سه ماهه دوم با توجه به شکل گیری اعضای بدن جنین به چه گروه های غذایی بیشتر نیاز است؟

ـ در اوایل بارداری، شاهد تقسیم سلولی و در اواخر شاهد افزایش حجم بافت های جنینی هستیم. مصرف شیر و لبنیات ۳ واحد در روز برای خانم های باردار از نوع کم چرب توصیه می شود. این ۳ واحد می تواند ۳ لیوان شیر یا ۳ کاسه ماست یا هر دوی آنها باشد. مصرف گوشت ماهی حداقل ۲ بار در هفته، مصرف روزانه ۱ تا ۲ عدد گردو اگر می خواهند فرزندشان ضریب هوشی بالایی داشته باشد، مصرف کنجد که هم کلسیم را تامین می کند و هم امگا۳ بالایی دارد و هم روی ضریب هوشی کودک تاثیر می گذارد، توصیه می شود. در نهایت مصرف چربی های جامد و چربی های حیوانی را باید کاهش داد و در عوض مصرف روغن های مایع گیاهی به ویژه روغن کانولا که امگا۳ زیادی دارد را باید بالا برد. مصرف میوه و سبزی نارنجی به ویژه هویج و زردآلو به خاطر بتاکاروتنی که به ویتامین A تبدیل می شود بسیار توصیه شده زیرا روی رشد جنین و سلامت آن تاثیر می گذارد.

 

 

وضعیت جنین

جنین شما بیشتر تلاش می‌کند چیزهای بگوید، اما هیچ کس چیزی از حرف‌هایش را نمی‌شنود. ماهیچه‌های صورتش حسابی رشد کرده‌اند بنابراین او لب‌هایش را باز و بسته می‌کند. او این هفته آن‌قدر رشد کرده که دست به کارهای خطرناک بزند. می‌گویید «محال است جنین تواناییش را ندارند.» خیر به شما می‌گوییم چگونه از همین حالا درحالی‌که تازه به اندازه یک اواکادوست (گلابی) شیطنت می‌کند.

ادامه مطلب...